W odpowiedzi na interpelację Posła PiS do PE Konrada Szymańskiego w sprawie polskich szkół na Białorusi Komisarz Benita Ferrero-Waldner zapewnia, że „kwestię tę poruszano w ramach rozpoczętego niedawno dialogu między UE a Białorusią dotyczącego praw człowieka.”
Konrad Szymański zgłosił interpelację pisemną w sprawie polskich szkół na Białorusi w związku z zapowiedzią likwidacji szkolnictwa mniejszości narodowych oraz ograniczenia nauczania w językach innych niż rosyjski i białoruski. Taka deklaracja padła w październiku 2009 z ust wiceministra edukacji Białorusi Aleksandra Żuka.
„Komisja Europejska zapewnia, że bada stan prawny szkolnictwa mniejszości narodowych na Białorusi i nie widzi zagrożeń dla polskich szkół. Oby miała rację. Będę nadal przedstawiał Komisji niezależne opinie w tej sprawie, które nie dają podstaw do takiej pewności”. - mówi Konrad Szymański, poseł PiS do Parlamentu Europejskiego.
Poniżej pełna treść odpowiedzi na interpelację:
E-5501/09PL
Odpowiedź udzielona przez komisarz Benitę Ferrero-Waldner
w imieniu Komisji
Komisja pragnie podziękować Szanownemu Panu Posłowi za pytanie dotyczące sytuacji związanej z ewentualnym zamknięciem polskich szkół na Białorusi.
Prawa i wolności mniejszości narodowych są kluczowym zagadnieniem programu stosunków unijno-białoruskich. W listopadzie 2006 r. UE opublikowała nieoficjalny dokument zatytułowany „Co Unia Europejska może dać Białorusi”, w którym nawołuje Białoruś do poszanowania praw i wolności obywateli białoruskich należących do mniejszości narodowych. W konkluzjach Rady ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych (GAERC) z dnia 17 listopada 2009 r. w sprawie Białorusi podkreślono gotowość UE do pogłębienia stosunków z Białorusią w świetle dalszych działań tego kraju na rzecz demokracji, praw człowieka i praworządności oraz do udzielenia jej wsparcia w osiągnięciu tych celów. Rada gotowa jest zatem podjąć działania na rzecz wzmocnienia stosunków umownych z Białorusią pod warunkiem dokonywania przez Białoruś postępów w tych dziedzinach.
Sama kwestia sytuacji mniejszości polskiej była tematem dyskusji dwustronnych między Polską a Białorusią oraz licznych innych dyskusji między Białorusią a Unią Europejską, prowadzonych w ramach różnych forów. Kwestię tę poruszano także w ramach rozpoczętego niedawno dialogu między UE a Białorusią dotyczącego praw człowieka. Komisja uważnie monitoruje doniesienia Białorusi o postępach procesu demokratyzacji i jest doskonale zorientowana w sytuacji w tym kraju, wie również o projektach aktów legislacyjnych dotyczących kwestii edukacji w językach mniejszości narodowych. Według Komisji nic nie wskazuje jednak na to, że miałoby to wpłynąć na możliwości którejkolwiek z mniejszości na Białorusi w zakresie edukacji.
Komisja wierzy, że stosunki UE z Białorusią będą się rozwijać w pragmatyczny i postępujący. Konkluzje Rady pozwalają pozostać UE wiernej swoim zasadom, a jednocześnie dla Białorusi stanowią zachętę do kontynuowania reform.
GAERC zwróciła się do Komisji o przygotowanie zaleceń w zakresie wytycznych negocjacyjnych dotyczących umów z Białorusią o ułatwieniach wizowych i readmisji, które przyjęto by po spełnieniu odpowiednich warunków.
Rada zachęciła równocześnie Komisję do przedstawienia wniosku dotyczącego wspólnego planu przejściowego określającego priorytetowe cele reform i zainspirowanego planami działania opracowanymi w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa; plan ten miałby być realizowany wraz z Białorusią.
Komisja wspiera Białoruś w jej zaangażowaniu na rzecz osiągnięcia pełnego członkostwa w partnerstwie wschodnim. Działania te powinny stanowić zachętę dla Białorusi do podjęcia dalszych, trwałych kroków na drodze ku demokracji, bez których nasze wzajemne stosunki nie mogą się w pełni rozwinąć.